Thằn lằn mới chỉ xuất hiện nửa đêm về sáng

Loài thằn lằn núi bà đen ngón mới được đặt tên thằn lằn ngón thương Cyrtodactylus thuongae. Ba loài thằn lằn cùng sống chung một địa điểm là phát hiện hết sức thú vị về đa dạng sinh học ở Việt Nam nói chung và núi Bà Đen nói riêng.

Thằn lằn mới chỉ xuất hiện nửa đêm về sáng Nhà nghiên cứu Phùng Mỹ Trung, quản trị trang web Sinh vật rừng Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi đã mất hơn 3 năm, tốn rất nhiều công sức quần thảo các khu vực xung quanh dãy núi Bà Đen với một mẫu thằn lằn đã chết tình cờ thu được ở phía đông dãy núi nhưng kết quả hoàn toàn vô vọng”.

Loài thằn lằn ngón thương Cyrtodactylus thuongae có chiều dài đầu và thân đạt tới 78mm; trên lưng có các đốm màu nâu sẫm, vùng gáy có các vệt sẫm màu nhưng không nối liền với nhau. Lưng có 16-18 hàng nốt sần; có 29-44 hàng vảy bụng; cá thể đực có 0-3 lỗ đùi mỗi bên, cách biệt với 0-1 lỗ trước hậu môn bởi các vảy không có lỗ; vùng trước hậu môn có các vảy lớn. Đây cũng là loài thằn lằn chân ngón thứ 32 được ghi nhận ở Việt Nam.

Không nản chí, các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm kiếm mở rộng khu vực núi Bà Đen.

Ông Trung kể: "Lúc đầu chúng tôi nghĩ có thể mẫu chết thu được là do một loài chim ăn thịt mang đến ở khu vực khác và đánh rơi. Nhưng một lần vào tháng 10-2012, vào khoảng 2g sáng trong một đợt đi điều tra thực địa ở núi Bà Đen, chúng tôi nghỉ chân tại hang Ông Hổ ở độ cao khoảng 600m thuộc phần phía nam của dãy núi để trú mưa.

Tại đây chúng tôi thu được một mẫu thằn lằn lạ ở khe nước chảy ngầm nằm rất sâu trong một hang đá hẹp. Loài này rất giống với mẫu mà chúng tôi đang nuôi thằn lằn núi bao phen tìm kiếm. Vài tuần sau đó, tôi đã liên tục tìm kiếm nhiều đêm ở khu vực này và chui sâu xuống nhiều hang đá nhưng kết quả chỉ là 2 mẫu con cái”.

Cứ đều đặn một cách bền bỉ, vào những cuối tuần ông Trung tổ chức cho các bạn trẻ yêu thích “phượt leo núi” để nhặt rác làm sạch môi trường sinh thái đồng thời kết hợp với việc tìm mẫu thằn lằn mới này. Ông Trung cho biết: “Tôi tin chắc chẳng sớm thì muộn chúng tôi sẽ thu được mẫu cá thể đực loài này để kiểm tra. Chúng tôi không nản chí vì hi vọng rằng đây sẽ là loài mới để phục vụ nghiên cứu khoa học”.

Cuối cùng, mãi đến tháng 6-2013, khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi ở khu vực núi Bà Đen thì cũng là thời điểm nhóm nghiên cứu của ông Trung sung sướng tột cùng vì 2 cá thể đực đã bắt được vào khoảng 2g sáng.

“Vì những khác biệt quá lớn về hình thái, tập tính nên loài mới được chúng tôi mau chóng đo đếm, mô tả và công bố trong vòng chưa đến 1 năm. Đây là loài rất hiếm gặp và phân bố rất hẹp ở dãy núi này khiến cho việc thu mẫu và nghiên cứu gặp nhiều khó khăn. Hơn nữa loài này thường xuất hiện vào lúc nửa đêm về sáng nên phần thưởng chỉ dành cho những ai biết kiên nhẫn, đợi chờ” - ông Trung cười mãn nguyện nói.

Ngọc Hậu